نکات کلیدی:
- اتحادیه اروپا طی پنج سال در مسیر تحقق بیشتر اهداف توسعه پایدار پیشرفت کرد.
- بیشترین پیشرفت در هدف «صلح، عدالت و نهادهای قدرتمند» ثبت شد.
- در هدف «اقدام اقلیمی» هیچ پیشرفتی مشاهده نشد.
- عملکرد اتحادیه اروپا در «برابری جنسیتی» از اهداف توسعه پایدار فاصله گرفت.
- کمبود داده، ارزیابی اهداف «آب پاک و بهداشت» و «زندگی زیر آب» را ناممکن کرد.
- یورواستات روندهای کوتاهمدت پنجساله و بلندمدت ۱۵ساله را بررسی کرده است.
پایگاه خبری گزارش سبز – گزارش پایش یورواستات نشان میدهد اتحادیه اروپا در دوره پنجساله منتهی به انتشار گزارش سال ۲۰۲۰، در مسیر تحقق تقریبا همه اهداف توسعه پایدار پیشرفت کرده است؛ بااینحال، سرعت حرکت در میان اهداف مختلف یکسان نبوده و این اتحادیه در حوزه اقدام اقلیمی به پیشرفتی دست نیافته و در زمینه برابری جنسیتی نیز از اهداف تعیینشده فاصله گرفته است.
یورواستات، دفتر آمار اتحادیه اروپا، در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۰ گزارش «توسعه پایدار در اتحادیه اروپا؛ گزارش پایش پیشرفت بهسوی اهداف توسعه پایدار در چارچوب اتحادیه اروپا، ویرایش ۲۰۲۰» را منتشر کرد. این گزارش، تصویری آماری از عملکرد اتحادیه اروپا در مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل ارائه میدهد.
پایداری؛ اولویت سیاسی کمیسیون اروپا
کمیسیون تحت ریاست اورزولا فوندرلاین، پایداری را به یکی از اولویتهای اصلی دوره فعالیت خود تبدیل کرده بود. هر یک از اهداف توسعه پایدار در دستکم یکی از شش محور اصلی اعلامشده در دستورالعملهای سیاسی کمیسیون جای گرفتند؛ موضوعی که قرار بود تمامی برنامهها، سیاستها و راهبردهای کمیسیون اروپا را با تحقق این اهداف همسو کند.
کمیسیون اروپا همچنین در دسامبر ۲۰۱۹ «توافق سبز اروپا» را بهعنوان راهبرد جدید رشد اتحادیه معرفی کرد. این راهبرد با هدف تبدیل اتحادیه اروپا به اقتصادی مدرن، رقابتپذیر و بهرهور در استفاده از منابع طراحی شد؛ اقتصادی که چالشهای اقلیمی و زیستمحیطی را به فرصت تبدیل کند و همزمان، انتقالی عادلانه و فراگیر را برای همه شهروندان رقم بزند.
توسعه پایدار به معنای بهبود مستمر کیفیت زندگی و رفاه شهروندان، بدون به خطر انداختن رفاه نسلهای آینده است. این مفهوم، پیشرفت اقتصادی را در کنار حفاظت از محیطزیست طبیعی و گسترش عدالت اجتماعی دنبال میکند. به همین دلیل، توسعه پایدار یکی از اهداف اساسی و فراگیر اتحادیه اروپا محسوب میشود و پیشرفت در مسیر اهداف مورد توافق سازمان ملل بهصورت منظم پایش و گزارش میشود.
پیشتازی صلح، عدالت و نهادهای قدرتمند
بر پایه شاخصهای انتخابشده برای پایش اهداف توسعه پایدار، اتحادیه اروپا طی پنج سال در مسیر تحقق تقریبا همه اهداف حرکت رو به جلو داشت؛ هرچند پیشرفت برخی اهداف سریعتر از سایر اهداف بود. در بعضی حوزههای زیرمجموعه این اهداف نیز روندها برخلاف جهت توسعه پایدار حرکت کردند.
قویترین عملکرد اتحادیه اروپا به هدف شانزدهم، یعنی «صلح، عدالت و نهادهای قدرتمند» مربوط بود. این هدف در دوره پنجساله مورد بررسی، پیشرفتی قابلتوجه ثبت کرد.
اهداف اول «پایان فقر» و سوم «سلامت و رفاه» نیز پیشرفت خوبی داشتند؛ هرچند سرعت حرکت آنها بهطور محسوسی کمتر از هدف شانزدهم بود. پس از آنها، هدف دوم «پایان گرسنگی» و هدف هشتم «کار شایسته و رشد اقتصادی» قرار گرفتند.
پیشرفت متوسط در هشت هدف
یورواستات اعلام کرد اتحادیه اروپا در هشت هدف توسعه پایدار، پیشرفتی متوسط داشته است. این اهداف بهترتیب جایگاه در ارزیابی گزارش عبارتاند از:
- هدف یازدهم: شهرها و جوامع پایدار
- هدف چهارم: آموزش باکیفیت
- هدف هفدهم: مشارکت برای تحقق اهداف
- هدف دوازدهم: مصرف و تولید مسئولانه
- هدف هفتم: انرژی پاک و مقرونبهصرفه
- هدف دهم: کاهش نابرابریها
- هدف پانزدهم: زندگی روی زمین
- هدف نهم: صنعت، نوآوری و زیرساخت
اگرچه عملکرد کلی اتحادیه اروپا در این هشت حوزه مثبت ارزیابی شد، روند حرکت آنها در محدوده «پیشرفت متوسط» قرار گرفت و با سرعت ثبتشده برای اهدافی مانند صلح و عدالت فاصله داشت.
توقف اقدام اقلیمی و پسرفت برابری جنسیتی
نتایج گزارش درباره هدف سیزدهم، یعنی «اقدام اقلیمی»، هشداردهندهتر بود. بر اساس دادههای یورواستات، اتحادیه اروپا طی پنج سال مورد بررسی هیچ پیشرفتی در مسیر تحقق این هدف نداشت.
وضعیت هدف پنجم، یعنی «برابری جنسیتی»، نامطلوبتر ارزیابی شد؛ زیرا اتحادیه اروپا نهتنها به این هدف نزدیک نشد، بلکه از جهتگیری مورد انتظار توسعه پایدار فاصله گرفت. نمودار یورواستات این وضعیت را «حرکت متوسط در جهت مخالف» توصیف میکند.
برای دو هدف ششم «آب پاک و بهداشت» و چهاردهم «زندگی زیر آب» نیز امکان محاسبه روند کلی وجود نداشت. علت این مسئله، ناکافی بودن دادههای پنجساله عنوان شده است. مطابق توضیح نمودار گزارش، برای بیش از ۲۵ درصد شاخصهای این دو هدف، مجموعه دادههای زمانی کافی در دسترس نبود.
ارزیابی روندهای پنجساله و ۱۵ساله
یورواستات روند شاخصها را، در صورت وجود دادههای کافی، در دو بازه زمانی بررسی کرده است. ارزیابی کوتاهمدت، تحولات پنج سال گذشته را در بر میگیرد و ارزیابی بلندمدت به روندهای ۱۵ ساله میپردازد؛ بازهای که با افق ۱۵ساله دستورکار ۲۰۳۰ سازمان ملل همخوانی دارد.
برای ارائه تصویری سریع از وضعیت هر هدف، گزارش یک جمعبندی کلی در سطح اهداف ارائه میکند. افزون بر آن، ۱۷ فصل موضوعی جداگانه نیز برای اهداف توسعه پایدار در نظر گرفته شده که هرکدام شاخصهای مرتبط با یک هدف را با جزئیات ارزیابی میکنند.
در نسخه سال ۲۰۲۰، فصل تازهای نیز به گزارش افزوده شد که وضعیت موجود و پیشرفت کوتاهمدت هر یک از ۱۷ هدف را برای ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا بهصورت نموداری نمایش میدهد.
اعضای اتحادیه اروپا در زمان انتشار گزارش
اطلاعات جغرافیایی گزارش، اتحادیه اروپا را شامل بلژیک، بلغارستان، جمهوری چک، دانمارک، آلمان، استونی، ایرلند، یونان، اسپانیا، فرانسه، کرواسی، ایتالیا، قبرس، لتونی، لیتوانی، لوکزامبورگ، مجارستان، مالت، هلند، اتریش، لهستان، پرتغال، رومانی، اسلوونی، اسلواکی، فنلاند و سوئد معرفی میکند.
ابزارهای تکمیلی یورواستات
یورواستات همزمان با گزارش اصلی، مجموعهای از منابع تکمیلی را نیز منتشر کرد. یک بروشور کوتاه و تصویری برای مرور سریع یافتههای اصلی، ابزارهای تعاملی نمایش دادهها در نشریه دیجیتال «اهداف توسعه پایدار و من»، مجموعه مقالات آماری درباره هر هدف و بخش اختصاصی اهداف توسعه پایدار در وبسایت یورواستات از جمله این منابع بودند.
این دفتر همچنین مخاطبان را برای دریافت اطلاعات بیشتر به پایگاه داده شاخصهای توسعه پایدار اتحادیه اروپا، اطلاعیه کمیسیون با عنوان «گامهای بعدی برای آیندهای پایدار در اروپا»، سند «بهسوی اروپای پایدار تا سال ۲۰۳۰»، دستورالعملهای سیاسی کمیسیون اروپا برای سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، توافق سبز اروپا، صفحه سازمان ملل درباره دستورکار ۲۰۳۰ و آییننامه اجرایی آمار اروپا ارجاع داده است.
جمعبندی تحلیلی
یافتههای گزارش نشان میدهد ثبت پیشرفت کلی در اهداف توسعه پایدار، لزوما به معنای حرکت متوازن در تمامی حوزهها نیست. فاصله میان عملکرد مطلوب در صلح و نهادهای قدرتمند با توقف اقدام اقلیمی و پسرفت برابری جنسیتی، ضرورت تمرکز سیاستگذاران اروپایی بر نقاط عقبمانده را برجسته میکند. کمبود داده درباره آبهای زیرسطحی، بهداشت و زیستبومهای دریایی نیز میتواند ارزیابی دقیق سیاستهای محیطزیستی را با محدودیت روبهرو کند.
